→ یادداشت ها

تابش کیهانی

فیزیکTelegram ↗

تو دهه ۶۰ میلادی، داخل یه آزمایشگاهی در ایالت نیوجرسی آمریکا یه آنتن شیپوری شکل خیلی بزرگ بود و این اولش برای ارتباط با ماهواره ها ساخته شده بود ولی خب بعدش دیگه بیکار شد و دو تا دانشمند جوان و کنجکاو به نام های آرنو پنزیاس و رابرت ویلسون تصمیم گرفتن ازش برای مطالعه سیگنال های رادیویی فضا استفاده کنن.

photo_2026-10-03_19-16-39

اینا سال ۱۹۶۴ شروع کردن به اندازه گیری ولی یه مشکل عجیب داشتن و اونم این بود که یه نویز ضعیف و همیشگی تو آنتن بود که هر کاری میکردن نمیرفت و رو مخشون بود و روز و شب این نویزه میومد و اینا آنتن رو به هر سمت آسمون هم میگرفتن بازم این نویز سرجاش بود!

اینا طبیعتا اولش فکر کردن یه ایرادی تو دستگاهشونه پس دستگاه رو زیر و رو کردن ولی دیدن مشکلی نیست، بعد گفتن شاید بخاطر سرو صدای نیویورک باشه که نزدیک نیوجرسی هم هست، ولی خب ازونم نبود.

بعد گفتن شاید تداخل رادار یا جو زمینه، ولی اونم نبود :))

photo_2026-10-03_19-18-48

عکس جوونیای پنزیاس و ویلسون رو پیدا نکردم، همینو داشته باشین

بعد دیدن عهه تو آنتن چند تا کبوتر لونه کردن و کل داخلش رو کثیف کاری کردن و اینا هم خوشحال شدن که مشکل قطعا از همون کبوتراس!

کبوترا رو دور کردن و آنتن رو کامل تمیز کردن. نویز یکمممم کمتر شد ولی بازم نرفت. 😂

تو همون موقع، یه تیم تو دانشگاه پرینستون (حدود ۶۰ کیلومتر اونورتر) داشتن یه آنتن میساختن که دقیقا دنبال یک نشانه ای از بیگ بنگ بگردن و تصورشون این بود که اگه بیگ بنگ درست باشه، پس یک مقداری نور باید از زمان بیگ بنگ باید هنوز در کیهان سرگردان باشه.

یعنی اون تیمه میدونستن که دنبال چی هستن ولی هنوز آنتنشون آماده نشده بود.

پنزیاس تو یه تماس تلفنی تصادفی که اصلا درباره یه موضوع دیگه ای هم بود، اومد این ماجرای نویز رو به یه دانشمند دیگه گفت و اون هم بهش گفت که آره یه عده داخل دانشگاه پرینستون دارن همچین چیزی رو دنبال میکنن و پنزیاس هم توجهش جلب شد و به رعیس اون تیم پرینستون زنگ زد و ماجرای آنتن رو تعریف کرد. میگن رعیس هم پشماش ریخت چون پرینستون دقیقا داشت دنبال همین نویز میگشت!

تیم پرینستون اومدن آنتن رو دیدن و فهمیدن نویز دقیقا همون چیزیه که دنبالش بودن و اون نویز تبدیل شد به یک proof که بیگ بنگ واقعا اتفاق افتاده و سال ۱۹۷۸ پنزیاس و ویلسون برای این کشف جایزه نوبل فیزیک گرفتن.

حالا اون نویز، تابش کیهان ( The Cosmic Microwave Radiation Background ) هست و یک تصویر از بچگی کیهان محسوب میشه و از ۱۳.۸ میلیارد سال پیش داره توی کیهان میچرخه و همه جا به صورت همزمان وجود داره.

photo_2026-10-03_19-15-23

بعد از بیگ بنگ، کیهان یه سوپ داغ و غلیظ بود و اینقدری داغ بوده که حتی نور هم نمیتونسته راحت حرکت کنه و در واقع یعنی کیهان یه مه غلیظ بود و هیچی دیده نمیشد.

بعد حدود ۳۸۰ هزار سال، کیهان یکم خنک شد و اتمها شکل گرفتن و یهو مه کنار رفت و نور تونست آزاد بشه و راهشو بگیره بره.

این همون نویزه که گفتم یا همون تابش کیهانی که خارجیا بهش میگن CMB

ولی اینم نور چراغ قوه نیست که شما بتونی ببینیش و یه تفاوت هایی داره و چون کیهان از اون موقع تا حالا مدام داره بزرگ تر میشه و این نور هم همراهش همینجور کش اومده و اون موقع نور خیلی داغ و پرانرژی بوده ولی همین کش اومدنش باعث شد انرژیش بیاد پایین و تبدیل بشه به مایکروویو که چشم ما مایکروویو رو نمیبینه، ولی با دستگاه میتونیم تشخیصش بدیم.